welkom verzetsstrijders begrippenlijst
colofon verantwoording docent links reacties
Jan van Meeteren

Waarom?
Waarom gaat een vader van drie kinderen gevaarlijk verzetswerk doen? Moet hij niet aan de veiligheid van zijn gezin en die van zichzelf denken? Niemand die hem dat later kwalijk zal nemen...

Als Jan van Meeteren vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt doodgeschoten vanwege zijn werk in het verzet, is zijn dochter Hannie niet trots, maar vooral verdrietig. Zij begrijpt niet waarom haar vader het zover heeft laten komen. Ook de andere kinderen vinden: “Vrouw en kinderen eerst, dan de rest van Nederland.”

Kinderen helpen
Johan Adriaan Anton van Meeteren was in 1935 getrouwd. Met zijn vrouw en drie kinderen woonde hij in de Jan Haringstraat in Haarlem. Toen de oorlog uitbrak werkte Jan als deurwaarder. Het duurde niet lang of hij zat tot over zijn oren in het verzetswerk. Kinderen waren daarbij belangrijk voor hem.

Hij zorgde er met een paar andere mensen voor dat kinderen die dit volgens de dokter nodig hadden drie keer per week konden eten bij de Kinderkeukens. Hoewel het eerst niet mocht van de Duitsers, kreeg hij het tenslotte voor elkaar dat die hulp officieel toegestaan werd.

Gezin Van Meeteren

Bunker in de Atlantikwall
Spionage
Jan werkte voor een aannemer die bunkers bouwde voor de Duitsers in de duinen. Eigenlijk was je een collaborateur als je zoiets vrijwillig deed, iemand die met de vijand samenwerkte.

De bunkerbouwer was dan ook een NSB'er. Maar Jan had deze baan niet voor niets genomen! Op deze manier kwam hij in het bezit van papieren waarmee hij in verboden gebied mocht komen en zelfs in de bunkers. Zo kon hij als spion voor de Engelsen aantekeningen en kaarten maken waaruit bleek hoe de Atlantikwall in dit deel van Europa eruit zag. Die gegevens zond hij door naar de Engelse Geheime Dienst.

Gevaarlijk
Door zijn contacten met het verzet rolde Jan van de ene actie naar de andere. Hij werd commandant van Knokploeg 2 in Haarlem Noord. Zoals veel anderen vond hij het onverstandig om bij het illegale werk zijn echte naam te gebruiken. Daarom gebruikte hij enkele schuilnamen, o.a Jan Haring.

Iemand die zoveel verzetswerk deed, liep groot gevaar. Dat beseften Jan en zijn vrouw heel goed. Tenslotte is hij dan ook verraden. Zijn vrouw schreef vlak na de oorlog het volgende: ' Wij hebben goed alle gevaren die aan zijn werk verbonden waren samen besproken. Wij wisten wat er op het spel stond, maar mijn man kon niet anders. Wat hij gedaan heeft was voor de kinderen in Nederland. Hij zei altijd: "Ik wil dat de kinderen groot worden in een vrij Vaderland."'

De rode lijn geeft de Atlantikwall aan
Het einde?
Toen zij dit schreef, wist zij dat haar Jan op 15 april 1945 door de Duitsers gedood was. Hij was een van de 20 "Todeskandidaten" die bij St. Pancras als represaille voor het opblazen van de spoorlijn naar Den Helder doodgeschoten waren. De mannen hadden hun lot moedig onder ogen gezien: op dat laatste moment zongen zij allen het Wilhelmus.

In 1984 is aan de nabestaanden van Jan van Meeteren het Verzetsherdenkingskruis uitgereikt. Hoe had haar dochter Hannie dit allemaal beleefd? Vele jaren later schreef zij over het moment dat de Duitsers haar vader ophaalden: "Voor de ogen van een klein meisje van 5 jaar gebeurde er iets vreselijks en tot op de dag van vandaag, ik ben nu in de 60, zit daar een film vast onder mijn vel. .......Stampende laarzen, de voordeur werd ingetrapt, brekend hout en glas, harde mannenstemmen doorzochten het huis en mijn vader werd weggevoerd onder onze kinderogen. Soms als er een harde Duitse mannenstem op de televisie is, gaan de haren van mijn armen rechtop staan en voel ik mij heel ongelukkig."


Even nadenken ...